عوارض مصرف شیرینی روی دندان کودکان موضوع مهمی است که بسیاری از والدین آن را جدی نمی گیرند ؛ در حالی که همین خوراکی های به ظاهر بی خطر می توانند زمینه ساز مشکلات جدی دهان و دندان در سنین پایین باشند. کودکان به طور طبیعی میل بیشتری به طعم شیرین دارند و این موضوع باعث می شود شیرینی ، شکلات ، آبنبات ، کیک و خوراکی های قندی به بخش ثابت رژیم غذایی بسیاری از آن ها تبدیل شود. اما ترکیب قند بالا ، بزاق کم و روش های مسواک زدن ناقص در کودکان می تواند محیطی ایده آل برای رشد باکتری ها و آسیب دیدگی دندان ها ایجاد کند. اگر با عوارض این خوراکی ها آشنا شوید ، بدون شک مراقبت بیشتری از سلامت دندان فرزندتان خواهید داشت.
مهم ترین عوارض مصرف شیرینی روی دندان کودکان
۱. پوسیدگی دندان ؛ اصلی ترین عارضه مصرف شیرینی روی دندان کودکان
به گفته دکتر ماندانا حجازی بهترین متخصص دندانپزشکی کودکان در زعفرانیه ؛ اولین و رایج ترین عوارض مصرف شیرینی برو روی دندان کودکان ، پوسیدگی است.
باکتری های موجود در دهان ، از قند تغذیه می کنند و پس از مصرف شیرینی ، اسید تولید می شود. این اسید مینای دندان را تخریب می کند و به مرور باعث پوسیدگی و ایجاد حفره می شود.
دلایلی که کودکان بیشتر دچار پوسیدگی می شوند :
- مسواک زدن نادرست یا عجولانه
- مصرف مکرر خوراکی های شیرین به جای میان وعده های سالم
- ترشح کمتر بزاق در زمان خواب (خصوصا اگر کودک قبل از خواب شیرینی بخورد)
- دندان های شیری که مینای نازک تری دارند
لازم به ذکر است که پوسیدگی در مراحل اولیه بدون درد است و این موضوع باعث می شود والدین دیر متوجه آن شوند ؛ اما همین پوسیدگی ساده می تواند به درمان های جدی تر مانند عصب کشی دندان شیری منجر شود.
۲. عفونت و آبسه ؛ از جدی ترین عوارض مصرف شیرینی روی دندان کودکان
وقتی پوسیدگی درمان نشده پیشرفت می کند ، به لایه های عمیق تر دندان می رسد و موجب عفونت یا آبسه می شود.
این وضعیت برای کودکان بسیار دردناک است و ممکن است با علائمی مانند :
- درد شدید شبانه
- تورم گونه
- تب
- بوی بد دهان
- و مشکل در غذا خوردن همراه باشد.
نکته : عفونت دهان در صورت رسیدگی نکردن حتی می تواند به بافت های اطراف گسترش پیدا کند. بسیاری از این عفونت ها ، نتیجه مستقیم مصرف زیاد شیرینی و مراقبت نامناسب دهان هستند.
برای گرفتن نوبت سریع از دکتر ماندانا حجازی ، فرم تماس زیر را پر کنید.
۳. تغییر شکل یا بدفرمی دندان های دائمی
شاید کمتر والدینی بدانند که عوارض مصرف شیرینی روی دندان کودکان حتی روی دندان هایی که هنوز رشد نکرده اند نیز تأثیر می گذارد.
به احتمال زیاد می پرسید چگونه؟ در پاسخ باید بگوییم عفونت دندان های شیری یا پوسیدگی شدید آن ها می تواند :
- روی رشد سالم دندان های دائمی تأثیر بگذارد.
- باعث تغییر رنگ دندان دائمی در آینده شود.
- موجب کج روی یا ناهنجاری دندان ها گردد.
بنابراین رسیدگی به دندان های شیری فقط برای ظاهر فعلی کودک نیست ؛ بلکه برای حفظ سلامت دندان های دائمی حیاتی است.
۴. حساسیت دندانی از عوارض مصرف شیرینی در کودکان
مصرف مکرر شیرینی باعث نازک شدن تدریجی مینای دندان می شود.
با نازک شدن مینای دندان :
- دندان ها به خوراکی های سرد و گرم حساس می شوند.
- کودک هنگام غذا خوردن احساس درد می کند.
- در برخی موارد حتی هوا نیز باعث تحریک دندان می شود. (این حساسیت ، نه تنها کودک را اذیت می کند بلکه نشان دهنده مشکلی عمیق تر در مینای دندان است.)
۵. ایجاد بوی بد دهان
قند محیط مناسبی برای رشد باکتری هاست. هرچه مصرف شیرینی بیشتر باشد ، باکتری های بیشتری فعال می شوند و همین باعث ایجاد بوی بد دهان می شود.
این مشکل اگر ادامه دار باشد ممکن است اعتماد به نفس کودک را تحت تاثیر قرار دهد.
۶. تاثیر مصرف شیرینی روی دندان کودکان قبل از خواب
اگر بخواهیم درباره خطرناک ترین زمان مصرف شیرینی صحبت کنیم ، بدون شک قبل از خواب است.
به دلایل زیر :
- جریان بزاق در خواب کاهش می یابد.
- باکتری ها تمام شب از قند باقی مانده تغذیه می کنند.
- شرایط اسیدی دهان افزایش می یابد.
- پوسیدگی چند برابر سریع تر اتفاق می افتد.
- بنابراین مهم است که کودک قبل از خواب ، هیچ خوراکی شیرینی مصرف نکند.
۷. تاثیر مصرف شیرینی های چسبنده روی دندان کودکان (محصولات خطرناک تر)
تمام شیرینی ها یکسان نیستند. برخی از آن ها بسیار چسبنده هستند و مدت زمان بیشتری روی دندان می مانند :
- تافی
- آبنبات ترش
- شکلات های نرم
- لواشک های صنعتی
- بیسکوییت های شیرین
- تاپینگ های چسبنده کیک
این نوع خوراکی ها بهدلیل ماندگاری طولانی روی دندان ، خطر پوسیدگی را چند برابر می کنند.
راه های پیشگیری از عوارض مصرف شیرینی روی دندان کودکان
۱. محدود کردن مصرف شیرینی (نه حذف کامل)
حذف کامل شیرینی غیرواقعی است و معمولاً= نتیجه معکوس دارد.
اما محدود کردن آن به وعده های ثابت و کنترل شده ، بهترین راهکار است.
۲. آموزش صحیح مسواک زدن به کودک
استفاده از مسواک کوچک ، خمیر دندان مناسب سن و مسواک زدن حداقل دو دقیقه نقش مهمی دارد.
۳. مسواک زدن بعد از مصرف شیرینی جات
اگر کودک خوراکی شیرین خورد ، حتما می بایست ۵ تا ۱۰ دقیقه بعد مسواک بزند.
۴. افزایش مصرف آب
آب ، دهان را تمیز میکند و اسید تولید شده از باکتری ها را کاهش می دهد.
۵. فلورایدتراپی در مطب دندانپزشکی کودکان
فلوراید باعث تقویت مینای دندان و پیشگیری از پوسیدگی می شود.
۶. فیشورسیلنت کردن دندان های کودک
یک روش تخصصی و بسیار مؤثر برای کودکانی که ریسک پوسیدگی بالا دارند.
۷. معرفی میان وعده های سالم به جای شیرینی
برخی از جایگزین ها عبارتند از :
- میوه های تازه
- ماست کم قند
- مغزها
- اسنک های خانگی بدون شکر
این خوراکی ها هم سالم هستند و هم باعث کنترل اشتهای کودک به قند می شوند.
چه زمانی باید به دندانپزشکی کودکان مراجعه کرد؟
اگر هر یک از موارد زیر مشاهده شد، مراجعه سریع به متخصص دندانپزشکی کودکان ضرورت خواهد داشت :
- درد هنگام غذا خوردن
- حساسیت به خوراکی های سرد و گرم
- بوی بد دهان
- تغییر رنگ دندان
- لکه های سفید یا قهوه ای روی دندان
- تورم لثه
- گریه شبانه به علت درد دندان
- این نشانه ها ، معمولا به معنای شروع پوسیدگی هستند.
سخن پایانی
عوارض مصرف شیرینی روی دندان کودکان ، بسیار گسترده تر از پوسیدگی ساده است. مصرف مکرر شیرینی های چسبنده و قندی می تواند باعث پوسیدگی ، عفونت ، حساسیت ، بدفرمی دندان های دائمی و حتی مشکلات تغذیه ای شود. با این حال ، با کنترل مصرف شیرینی ، آموزش بهداشت دهان ، مراجعات منظم به دندانپزشک و استفاده از روش های پیشگیری مثل فلورایدتراپی و فیشورسیلنت ، می توان تا حد زیادی از این مشکلات جلوگیری کرد.
